Kapuletik gaztelurat elizetatik pasatuz

Kaperak, gazteluak eta elizak

Kaperak, gazteluak eta elizak

Gazteluak

Ezpeletako baroien gaztelua

Ezpeletako Baroiek gaztelu bat eraikarazi zuten 1000. urte inguruan. Juliana Henriquez baronesa 1694ean hil zen oinordetzarik gabe, eta gaztelua Ezpeletako biztanleei eskaini zien. 1997an, arkeologia indusketak egin ziren inguruan eta Erdi Aro bukaerako gotorleku baten hondakinak atxeman zituzten.

Hondakin horiek 5 dorrez osatutako harresi baten aztarnak dira. Poligono irregularra zen eta badirudi auzo osoa hartzen zuela. Angeluko dorrea Monumentu Historikoetan sailkatua izan zen 1937an eta gaztelu osoa 1993an. Bertan erakusketa iraunkorrak ikus daitezke : Agnès Souret, 1920an Frantziako emazte ederrena izan zena, Armand David abadea, Panda Txinan aurkitu zuena eta "Biperra munduan zehar". Hor aurkituko duzue ere Turismo Bulegoa, behar dituzuen xehetasun guztiak eskuratzeko. 

Arrangoitzeko gaztelua

Jatorria XII. mendean du. Garai hartan Arrangoitze eta Kurutxetako Jauntxoak gaztelua eraikarazi zuen eta lurrei bere izena eman zien. Gaur egun oraindik gaztelua Arrangoitzeko familiarena da. Wellington-ek hor ezarri zuen bere kuartel-nagusia 1813an, Errobiko gatazkaren kari. Garai horretatik atxiki ditu sarrerako areto handia, arkitektura txit british bat, supazter handiak eta zurezko galeria ederrak. 1992an sailkatu zen Monumentu Historiko gisa.

Gazteluko beheko solairuko bisita eginez, familia ospetsu horren historian barneratuko zarete: hor errezibitu zituzten garai hartako jende eta artista ospetsuenak.  

 

Kaperak

Seminarioko kapera - Larresoro

1733an eraikitzen hasi ziren Larresoroko Seminarioko Kapera. XIX. mendearen lehen zatian barroko estilo garbi batean handitua eta edertua izan zen. Monumentu Historikoetan sailkatua da, eta 2010ean bukatu ziren zaharberritze lanak. Kapera seminarioak garai hartan izan zuen ospearen irudia da. Elizpea bisita daiteke.

Heraitze (Uztaritzeko auzoa)

Santa Katalinari dedikatutako kapera txikia. Berezia da, XIX. mendetik auzoko biztanleen jabegoa baita. 2016ean auzoko biztanleen elkartearen, Uztaritzeko Udalaren eta Errobiko Salbatore Parrokiaren artean hitzarmen bat izenpetu zuten. Geroztik elizkizunak egin daitezke, eraikinaren edukiera gainditu gabe: 60 - 80 lagun.

Salbatore kapera 

Parrokiari eman dio bere izena. Jatsu herriko gaineko aldean dago. Mendekosteko asteleheneko beilak (Jatsuko pilota plazatik abiatzen da 9:30etan) arrakasta handia du. Salbatore kapera erdi-arokoa da. 1249an jadanik aipatua zen eta bere elizarekin batera Compostela-rako bidean etapa osa zuketen. Badago ere debozio iturri bat.

Uztaritze - Otsantzeko Madalena

Senpereko txoko batean Zuraidetik hurbil, baina Uztaritzeko lurretan, goitik behera eraberritu duen Clément Fundazioaren jabegoa da. Orain ospakizunak egiten dira Clément Fundazioa eta Apezpikutzaren arteko hitzarmenaren ondotik. Urtero beila egiten da uztailaren 22an, Madalena egunean.

San Josepe - Uztaritze

Kapera hau Uztaritzeko lehengo elizaren lekuan da, herriko hilerrian, eta auzoa Eliza Hegi deitzen da. Oraingoz itxia dago

Elizak

Bereziak !
Halakoak dira, bai, Euskal Herriko elizak. Hori dela eta, ondare batzordeak galeriak dituzten Ipar Euskal Herriko eliza zenbait hautatu ditu. Galeriak, gehienetan zurezkoak dira eta 1 eta 3 maila izan ohi dira. Berezitasun horri esker 12 eliza sailkatu dira berrikitan "monumentu historikoen" sailkapenean; honako hauek besteak beste: Ezpeleta, Haltsu, Itsasu eta Luhusoko elizak.

Ba al zenekien?

XVI. mendetik goiti gizonak galerietan ematen ziren. Badirudi galeriak ikuspegi praktiko batengatik soilik eraiki zirela. XVI. mendean, artoa Indietatik (Hego Amerikatik) gurera heldu eta populazioa emendatu zen. Lekuak eskas baitziren, galeriak egitea erabaki zuten, merkeago ateratzen baitzen. Gizonak galerietan eta emazteak beherean! Zergatik? Antzina, hilak elizaren barnean ehorzten ziren. Etxeko andereak zuen hilobia, jarlekua zaintzeko ardura. Horregatik egoten ziren emateak beherean…